Prawo podatkowe należy do jednej z najbardziej skomplikowanych dziedzin prawa, co wynika z kilku przyczyn. Przede wszystkim z dużej obszerności jego treści normatywnej, powodującej, że poprawne odkodowanie myśli ustawodawcy i właściwe zastosowanie jego postanowień wymaga naprawdę szerokiej i gruntowanej znajomości wielu unormowań. Do tego często dochodzi potrzeba znajomości innych gałęzi prawa funkcjonujących w powiązaniu z prawem podatkowym. Jako gałąź prawa podatki bytują na istnieniu innych dziedzin prawa, zwłaszcza na regulacjach prawa cywilnego. Ich rolą jest przede wszystkim wywodzenie skutków w postaci przymusowej daniny pieniężnej na cele publiczne ze zdarzeń prawnych lub czynności prawnych powstających w obszarze innych gałęzi prawa. Podatek dochodowy od dochodów osób fizycznych, to w praktyce w dużej części przede wszystkim należność od dochodów z pracy. Źródłem zaś tych dochodów jest nic innego jak cywilnoprawna umowa o pracę. Podatek od spadku, to z kolei świadczenie od cywilnoprawnego zdarzenia jakim jest nabycie majątku po zmarłym w wyniku spadkobrania. Również podatek od dochodów z działalności gospodarczej to efekt uprzedniego wystąpienia w niej różnych zdarzeń lub czynności o charakterze cywilnoprawnym.

Dla poprawnego stosowania prawa podatkowego niezbędna jest zatem znajomość różnych dziedzin prawa, choćby po to, by prawidłowo zidentyfikować dane zdarzenie lub czynność i ustalić czy wiążą się z nimi jakieś skutki podatkowe. Do tego wszystkiego dochodzi często konieczność znajomości regulacji normujących sposób i wymagania prowadzenia ewidencji księgowej, a nadto coraz częściej niezbędność sięgania do postanowień międzynarodowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, rozporządzeń Unii Europejskiej oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wszystkie te cechy tej dyscypliny sprawiają, że jako gałąź prawa nie należy ona do lubianych.

Do tego trzeba dodać, że podatki powszechnie kojarzą się z obciążeniami finansowymi, których każdy z chęcią by sobie oszczędził. Jeśli wziąć dodatkowo pod uwagę, że przeciętne dochody Polaka nie są wygórowane, a racjonalność wydatkowania pieniędzy publicznych często budzi ogromne kontrowersje, nie powinno dziwić nikogo krytyczne postrzeganie tej dziedziny.

Bez względu jednak na to, jakie uczucia budzą u nas podatki, trzeba mieć świadomość tego, że w szerszym lub węższym zakresie podlegamy im wszyscy.

Dlatego warto pamiętać, że ryzyka i zagrożenia, jakie związane są z funkcjonowaniem w życiu tej niełatwej dziedziny prawa, można w prosty sposób zminimalizować!

Służą temu celowi urzędowe interpretacje prawa podatkowego uregulowane w przepisach art. 14a-art.14s ustawy z 29.8.1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz.201 ze zm.). Jak mało które regulacje z tej sfery, te akurat istnieją w interesie podatnika i faktycznie odgrywają pozytywną rolę. W oparciu o wskazane przepisy wydawane są ogólne oraz indywidualne interpretacje podatkowe. Ich autorem jest Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

Warto z nich korzystać co najmniej z kilku powodów. Po pierwsze, zastosowanie się do interpretacji indywidualnej nie może szkodzić wnioskodawcy, również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej (art.14k § 1 Ord.pod.). Dalej, także zastosowanie się do interpretacji ogólnej nie może szkodzić temu, kto się do niej zastosował, i jak poprzednio również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej (art.14k § 2 Ord.pod.). Nadto, w zakresie związanym z zastosowaniem się do interpretacji nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, a postępowanie wszczęte w tych sprawach umarza się oraz nie nalicza się odsetek za zwłokę (art.14k § 3 Ord.pod.).

Z unormowań dotyczących interpretacji podatkowej wynika, że zastosowanie się do takiej interpretacji chroni nas przed zapłatą świadczenia także wtedy, gdy z jakichś względów organ wydający interpretację później inaczej ocenił daną sprawę i zmienił swoją interpretację lub stwierdził jej wygaśnięcie. Co więcej, chroni nas także przed skutkami w zakresie prawa karnego z tytułu uszczuplenia podatku.

W odróżnieniu do ogólnych interpretacje indywidualne wydawane są wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który jest sporządzany na specjalnym formularzu przypominającym zeznanie podatkowe. Podlegają opłacie w wysokości 40 zł od jednego przedstawionego stanu faktycznego. We wniosku należy wyczerpująco przedstawić stan faktyczny sprawy lub zdarzenie przyszłe mające być przedmiotem prawnopodatkowej oceny. Należy również zaprezentować własne stanowisko /własną ocenę prawną sprawy/.

Mając na względzie, że opłata od wniosku nie jest wysoka, a potencjalne korzyści z interpretacji – nie tylko te finansowe – mogą być ogromne, warto korzystać w szerokim zakresie z tej formy działalności administracji podatkowej. Wnioski o interpretację powinny być w codziennym zastosowaniu u przedsiębiorców, w szczególności tych, którzy korzystają ze stałej, etatowej obsługi prawnej. W takich sytuacjach poza wymienioną opłatą 40 zł opracowanie wniosku nie generuje żadnych kosztów. Korzyści natomiast z niego mogą być nieocenione.

U osób, które takiej stałej obsługi nie mają, sytuacja jest nieco gorsza. Pamiętajmy jednak, że opracowanie takiego wniosku przez profesjonalny podmiot z reguły nie jest zbyt kosztowne, dlatego w sprawach o większej wadze nie warto na takiej usłudze oszczędzać. Trzeba bowiem pamiętać o tym, że skutki błędu w ocenie sprawy podatkowej pojawiają się z reguły po kilku latach i do podstawowego zobowiązania dochodzą wysokie odsetki, a wtedy uporanie się z tak zwiększonym obciążeniem podatkowym może być już poważnym problemem.

Wszyscy wiemy też o tym, jak ogromną wartością jest spokojny sen po ciężkim dniu pracy. Samodzielna błędna ocena sprawy podatkowej może nam ten sen na długie lata odebrać, dlatego nie warto na interpretacjach oszczędzać!


Opracował: Andrzej Piątkowski – radca prawny

Kancelaria radców prawnych
Roman Mol & Andrzej Piątkowski
ul. Staromłyńska 7C,
70 - 561 Szczecin
Kancelaria czynna od poniedziałku do piątku w godz. 9:00 – 17:00
W sprawach nagłych i pilnych na życzenie klienta pracujemy również w weekend!
Radca Prawny Roman Mol
tel. 502-103-899
e-mail: kancelaria@romanmol.pl
Radca Prawny Andrzej Piątkowski
tel. 605-625-263
e-mail: kancelaria@andrzejpiatkowski.pl